فرسودهها ۴۱ درصد بنزین کشور را مصرف میکنند
گروه: پتروشیمی و پالایشگاه | کد خبر: 5646 | تاریخ: ۱۲ مهر ۱۴۰۵ - ۱۰:۲۳
به گزارش آوای نفت، بررسی برآوردهای مربوط به خودروهای سواری و موتورسیکلتهای فرسوده نشان میدهد فرسودگی ناوگان حملونقل علاوه بر تبعاتی مانند افزایش آلودگی هوا و کاهش ایمنی تردد، به یکی از عوامل قابل توجه در مصرف بالای بنزین کشور تبدیل شده است.
بر اساس این برآوردها، حدود ۱۴ میلیون خودروی سواری و موتورسیکلت فرسوده در کشور تردد دارند که مجموع مصرف سالانه آنها به حدود ۲۰.۳ میلیارد لیتر بنزین میرسد. این رقم با توجه به مصرف سالانه حدود ۴۹.۳ میلیارد لیتر بنزین، معادل حدود ۴۱ درصد از مصرف سالانه کشور است.
از مجموع وسایل نقلیه فرسوده، حدود ۲.۶ میلیون دستگاه خودروی سواری و ۱۱ میلیون و ۳۹۵ هزار و ۳۳۸ دستگاه موتورسیکلت در این محاسبات قرار دارند.
خودروهای سواری؛ ۸.۳ میلیارد لیتر مصرف سالانه
در بخش خودروهای سواری، متوسط مصرف ۱۶ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر و پیمایش سالانه ۲۰ هزار کیلومتر در نظر گرفته شده است. بر این اساس، هر خودروی سواری فرسوده بهطور متوسط سالانه حدود ۳۲۰۰ لیتر بنزین مصرف میکند و مجموع مصرف ۲.۶ میلیون دستگاه به حدود ۸.۳ میلیارد لیتر در سال میرسد.
موتورسیکلتهای فرسوده نیز سهم قابل توجهی از مصرف سوخت دارند. با فرض پیمایش سالانه ۱۵ هزار کیلومتر و متوسط مصرف ۷ لیتر در هر ۱۰۰ کیلومتر، مصرف سالانه هر موتورسیکلت حدود ۱۰۵۰ لیتر برآورد میشود. در نتیجه، ۱۱ میلیون و ۳۹۵ هزار و ۳۳۸ دستگاه موتورسیکلت فرسوده سالانه حدود ۱۲ میلیارد لیتر بنزین مصرف میکنند.
در مجموع، مصرف سالانه خودروهای سواری و موتورسیکلتهای فرسوده به حدود ۲۰.۳ میلیارد لیتر میرسد.
نوسازی ۵ میلیون دستگاه؛ صرفهجویی ۳.۳ میلیارد لیتری
خروج بخشی از ناوگان فرسوده و جایگزینی آن با خودروها و موتورسیکلتهای کممصرفتر میتواند اثر مستقیمی بر کاهش مصرف بنزین داشته باشد.
برآوردها نشان میدهد جایگزینی یک میلیون خودروی سواری فرسوده میتواند سالانه حدود ۱.۲ میلیارد لیتر از مصرف بنزین کم کند. در بخش موتورسیکلت نیز خروج چهار میلیون دستگاه فرسوده و جایگزینی آنها با نمونههای جدیدتر، کممصرفتر یا برقی، ظرفیت صرفهجویی حدود ۲.۱ میلیارد لیتری در سال را ایجاد میکند.
بر این اساس، نوسازی پنج میلیون وسیله نقلیه شامل یک میلیون خودرو و چهار میلیون موتورسیکلت، در صورت تحقق کامل برآوردها، میتواند سالانه حدود ۳.۳ میلیارد لیتر بنزین صرفهجویی ایجاد کند.
البته این رقم به معنای کاهش ۴۰ درصدی مصرف کل بنزین کشور نیست. نسبت ۳.۳ میلیارد لیتر به مصرف سالانه ۴۹.۳ میلیارد لیتر، حدود ۶.۷ درصد است. سهم ۴۱ درصدی مربوط به مصرف فعلی وسایل نقلیه فرسوده از کل مصرف بنزین است و نوسازی پنج میلیون دستگاه تنها بخشی از این مصرف را کاهش خواهد داد.
اسقاط بدون نوسازی، اثر محدودی بر مصرف دارد
فرسودگی ناوگان در کنار افزایش تعداد وسایل نقلیه، رشد پیمایش و استفاده گسترده از خودروهای شخصی، فشار بیشتری بر تقاضای بنزین وارد میکند. در چنین شرایطی، بهبود فناوری و جایگزینی وسایل نقلیه پرمصرف میتواند یکی از مسیرهای کاهش مصرف سوخت بدون کاهش مستقیم میزان جابهجایی باشد.
از این رو، سیاست اسقاط صرفاً به معنای خروج یک وسیله نقلیه قدیمی از چرخه تردد نیست و نحوه جایگزینی آن اهمیت ویژهای دارد. در صورتی که اسقاط بدون فراهم شدن امکان نوسازی و تأمین مالی مناسب انجام شود، اثر آن بر کاهش مصرف بنزین محدود خواهد بود.
در این میان، موتورسیکلتها نیز ظرفیت قابل توجهی برای کاهش مصرف سوخت دارند. بر اساس محاسبات انجامشده، جایگزینی چهار میلیون موتورسیکلت فرسوده میتواند حدود ۲.۱ میلیارد لیتر صرفهجویی سالانه ایجاد کند.
افزایش ارزش گواهی اسقاط
در سال ۱۴۰۵، فرآیند اجرایی اسقاط خودروهای فرسوده وارد مرحله عملیاتی شده و ثبت درخواست متقاضیان در سامانه مربوط آغاز شده است. این فرآیند در چارچوب تکالیف برنامه هفتم پیشرفت و مقررات ماده ۱۰ قانون ساماندهی صنعت خودرو دنبال میشود.
در همین حال، محمدصادق حاتمی، رئیس ستاد نوسازی ناوگان حملونقل، از افزایش ارزش گواهی اسقاط خودروهای سواری خبر داده است. به گفته وی، ارزش هر گواهی در اردیبهشتماه امسال از ۳۵ میلیون تومان به ۶۰ میلیون تومان افزایش یافته و با توجه به صدور سه گواهی برای هر خودروی فرسوده، ارزش گواهی اسقاط هر خودرو به ۱۸۰ میلیون تومان رسیده است.
حاتمی همچنین اعلام کرده است ارزش گواهیها متناسب با قیمت خودروهای فرسوده، هزینه اسقاط و ارزش ضایعات، بهصورت شناور و توسط بخش خصوصی بازنگری خواهد شد. به گفته وی، در صورت نبود گواهی اسقاط، قانون پرداخت عوارضی معادل یکونیم درصد ارزش خودرو را پیشبینی کرده است.
نوسازی؛ فراتر از کاهش مصرف بنزین
کاهش مصرف سوخت تنها یکی از پیامدهای احتمالی خروج ناوگان فرسوده است. وسایل نقلیه قدیمی معمولاً آلایندگی و هزینه نگهداری بیشتری دارند و نوسازی آنها میتواند همزمان به کاهش آلودگی هوا، بهبود ایمنی تردد و کاهش مصرف سوخت منجر شود.
با این حال، تحقق ظرفیت صرفهجویی پیشبینیشده به عواملی مانند سرعت اجرای طرح اسقاط، تأمین منابع مالی، ظرفیت مراکز اسقاط، دسترسی مالکان به وسیله نقلیه جایگزین و تداوم برنامههای نوسازی وابسته است.
هیچ دیدگاهی درج نشده - اولین نفر باشید